به گزارش همنوا،  بی‌گمان دغدغه امام جمعه لیلان برای قشر ضعیف جامعه ستودنی است، اما از منظر یک تحلیل دقیق اقتصادی، این روایت ناقص و حتی گمراه‌کننده است، به دلایل پرشمار، از جمله:

«تحریم» شتاب‌دهنده تورم است، نه ریشه آن

اگر مقصود ایشان از «آمریکا با بمب‌های بی‌صدای تورم» را اشاره تلویحی به بحث «تحریم‌» تلقی کنیم، باید گفت، تحریم علی‌رغم ظلم تاریخی‌اش، ریشه تورم نیست، بلکه شتاب‌دهنده آن است. آمارهای بانک مرکزی و گزارش‌های صندوق بین‌المللی پول نشان می‌دهد که تورم مزمن در ایران به دهه‌ها قبل از تحریم‌های شدید بازمی‌گردد. کسری بودجه ساختاری، خلق پول بدون پشتوانه، نظام چندنرخی ارز و ناکارآمدی بنگاه‌های دولتی، موتور اصلی تورم هستند. تحریم‌ها با محدود کردن درآمدهای ارزی، این موتور را روشن‌تر کرده‌اند، اما اگر ساختار اقتصادی و بانکی بیمار نبود، تحریم به تنهایی نمی‌توانست تورم ۵۰ درصدی ایجاد کند.

«احتکار» معلول تورم است، نه عامل آن

احتکار و سودجویی معلول نارسایی‌های اقتصادی از جمله تورم هستند، نه علت آن‌ها. بله، برخی افراد فرصت‌طلب از التهاب بازار سوءاستفاده می‌کنند و کالاها را احتکار می‌کنند. اما احتکار زمانی معنا دارد که انتظارات تورمی در جامعه ریشه دوانده باشد. مردم و بازاریان وقتی می‌بینند ارزش پول ملی هر روز کمتر می‌شود، به اجبار به سمت کالاهای غیرپایدار فرار می‌کنند. اگر دولت و بانک مرکزی با اصلاح بودجه و تثبیت نرخ ارز، اعتماد را بازگردانند، دیگر انگیزه‌ای برای احتکار باقی نمی‌ماند. برخورد قضایی با محتکران لازم است، اما هرگز جایگزین اصلاح ساختار نمی‌شود.

«وظیفه» بر عهده حاکمیت است، نه مردم

تأکید بر «مدیریت مصرف مردم» و «برخورد قاطع دستگاه قضا» در کنار سکوت در برابر مهم‌ترین بازیگر صحنه - یعنی سیاست‌های پولی و بودجه‌ای حاکمیت - ناقص و حتی ناعادلانه است. کدام نهاد بودجه را با کسری مزمن می‌بندد؟ کدام نهاد بانک مرکزی را به چاپ پول اجبار می‌کند؟ کدام نهاد سال‌ها بر نظام ارز چندنرخی اصرار دارد؟ پاسخ روشن است: همین نهادهای حاکمیتی که در این تحلیل‌ها نام‌شان برده نمی‌شود. تا وقتی مسئولان اصلی تصمیم‌گیر از دایره نقد خارج باشند، مردم حق دارند بگویند «آدرس اشتباه ندهید».

نکته عبرت‌آموز برای آینده آن‌که در شرایط جنگ اقتصادی، واقع‌بینی از هر شعار پرشوری مؤثرتر است. بد بودنِ دشمن، مجوزی برای غفلت از اشتباهات خودی نیست. تجربه کشورهای تاب‌آور مانند کره جنوبی و حتی کوبا نشان می‌دهد که نخستین گام برای عبور از بحران، آسیب‌شناسی ریشه‌ای و اصلاح ساختارهای داخلی است، نه فرافکنی و متهم کردن محتکران خُرد.

تورم مانند تب است؛ درمان آن با مسکن موقتی (برخورد با چند مغازه‌دار) ممکن نیست، بلکه باید عفونت اصلی (کسری بودجه، خلق پول و نرخ ارز چندگانه) جراحی شود.

در دوره‌ مهمی از تاریخ هستیم و همه علیه دشمن همدل و هم‌قسم شده‌ایم؛ در چنین وضعیتی، اشتباه راهبردی این است که ایرادهای داخلی را هم به گردن دشمن بیندازیم؛ در این صورت، چون به خودمان آدرس غلط می‌دهیم، نمی‌توانیم مشکل را حل کنیم.

مردم سال‌هاست شعار شنیده‌اند و صرفه‌جویی کرده‌اند. اکنون نیز تمام‌قد پشت کشور و نظام ایستانده‌اند. این پشتیبانی، می‌طلبد که اقدامات و اصلاحات ساختاری از سوی خود حاکمیت، جدی‌تر و عمیق‌تر پیگیری شود. بیایید آدرس را اشتباه ندهیم که بهای اشتباه، نان سفره مردم است.