رهبر پیشین جمهوری اسلامی طی سخنانی بر ضرورت برآورد عقلایی و منطقی "هزینه و منافع در تعیین استراتژی کلان کشور" تأکید کرده بود؛ در این خصوص ملاحظاتی قابل طرح است:

۱- صرف‌نظر از اینکه سیره زندگی، کنش اجتماعی و حکمرانی ائمه اطهار، از امام علی(ع) گرفته تا امام حسن(ع) و امام حسین(ع)، پرداخت هزینه از جیب مردم نبوده و خودشان برای شخص خود هزینه ایستادگی در برابر ظلم و ذلت را می‌پرداختند و دیگران را تنها مخیر به همراهی با خود می‌کردند و حتی برای حفظ مردم تن به صلح و سازش می‌دادند، و صرف‌ نظر از اینکه ائمه اطهار تن به مشورت می‌دادند، اما بر اساس همان معیار درستی که رهبر وقت مطرح کرده بود، امروز و با تجربه سه جنگ‌ خسارت‌بار این سوال محل بررسی و تأمل بیشتری است که چالش و تنش با قدرت‌ها برای ملت ایران چه منافعی در برابر چه هزینه‌ای دارد؟

 ۲- آیا در بررسی و تأمل در هزینه و منافع، فقط افراد خاصی حق دارند اعلام نظر کنند و درباره سرنوشت آینده آحاد این ملت تصمیم بگیرند، یا کارشناسان و سایر آحاد ملت نیز حق دارند درباره این موضوع خطیر که به سرنوشت‌شان مرتبط است، اعلام نظر نمایند؟

 ۳- از آنجا که این مردم ایران‌اند که در نهایت باید هزینه‌ها در برابر  منافع  احتمالی را با جان، مال، امنیت، رفاه و آینده خود بپردازند یا از آن بهره‌مند شوند، طبیعی است که قاضی و داور نهایی در برآورد این هزینه و منفعت نیز مردم ایران باشند، نه صرفاً یک جریان یا گروه خاص سیاسی یا ایدئولوژیک! 

هر گروهی ممکن است متناسب با باورها، تحلیل‌ها، آرمان‌ها یا منافع خود به موضوع بنگرد؛ برخی نیز ممکن است حتی از تداوم تنش و تحریم، منافع ایدئولوژیک، سیاسی یا اقتصادی داشته باشند؛ امااین حق انحصاری آحاد مردم ایران‌ ( اراده ملی) است که به حاکمان‌ مجوز دهند چگونه سیاست داخی و خارجی، خصوصاً  تعامل/ تقابل با آمریکا را پی بگیرند! 

۴- ممکن است برخی معتقد باشند میان دوگانه خودساخته «تنش‌زایی و حرکت به سوی جنگ» و «سازش»، راه سومی نیز قابل تصور است و آن «تعامل عاقلانه» است؛ تعاملی مبتنی بر عقلانیت بر مبنای منافع ملی با دنیا، برای کاهش زمینه‌های جنگ و تقویت صلح پایدار و منزوی کردن جنگ‌طلبان داخلی و خارجی و ایجاد زمینه پیشرفت، رشد و بالندگی ایران.

 به باور ما، این دقیقاً رویکردی بود که امام حسین(ع) تا واپسین لحظات عاشورا دنبال می‌کرد و بارها تکرار می‌فرمود که: «اگر از دعوت من پشیمان شده‌اید، بازمی‌گردم.» امام حسین(ع) به هیچ‌وجه مرتکب هیچ حرکتی نشد که نشان دهد به سوی آغاز جنگ و تقابل در حرکت است.

 ۵- اما با فرض دوگانه «تنش‌زایی و حرکت به سوی جنگ» و «سازش (کوتاه آمدن در برابر قدرت‌های غیرقابل پیش‌بینی و ماجراجو)»، هواداران موافق تقابل (و مخالف تعامل و سازش) بفرمایند در صورت وقوع جنگ، حدس می‌زنند ایران چه هزینه‌هایی را باید تحمل کند و در مقابل چه دستاوردی خواهد داشت؟ و اگر سازش کنیم، چه هزینه‌هایی متوجه ایران و ملت آن می‌شود و چه چیزهایی را از دست خواهیم داد؟ تا بتوان، بنا بر همان معیار مطرح‌شده از سوی رهبر وقت، با برآورد و موازنه هزینه و فایده، تصمیمی منطقی گرفت.

 ۶- تأکید و تکرار می‌کنم که این سؤالات هرگز به منزله آن نیست که خدای ناکرده ایران و مسئولان و راهبران آن جنگ‌طلب‌اند؛ بلکه برعکس، تأکیدی است بر این نکته مهم و قطعی که ایران در برابر قدرت‌هایی قرار دارد که از ظرفیت‌های گسترده مالی، نظامی و رسانه‌ای برخوردارند و در یک رویارویی فرسایشی، هزینه‌های ایران به‌مراتب سنگین‌تر خواهد بود. از همین رو، باید در نهایت عقلانیت و احتیاط عمل کرد.

 ۷- لطفاً به نکته‌ای که در بند اول عرض کردم توجه بیشتری فرمایید؛ ائمه مظلوم ما، به‌ویژه امام حسن(ع)، برای عدم‌ تحمیل هزینه به جان و مال مردم‌ تن به امضای توافق‌نامه‌ی صلحی با معاویه دادند که از ابتدا می‌دانستند معاویه به بسیاری از تعهدات آن پایبن نخواهد ماند.