×

منوی اصلی

اخبار ویژه

امروز : پنجشنبه 16 مرداد 1399  .::.   برابر با : Thursday 6 August 2020  .::.  اخبار منتشر شده : 11026 خبر
سقوط شوشا و اخراج از تاریخ

هم‌نوا_مهدی نعلبندی

هشت می یادروز سوشاست. بله یادروز برای امری که ظاهرا همه باور کرده‌اند بی‌بازگشت بودنش را. سقوط شوشا وجه‌المصالحه اخراج ایران از بحران قره‌باغ بود تا مداکرات تهران از تاریخ این بحران پاک شود و دست ایران از قره‌باغ، کوتاه.

بعد از گروه میسنک، این روزها هر دو طرف بحران با لبخندی بر لب رو به تل‌آویو کرده‌اند. و این خود قابل تامل است. ورود اسرائیل به موضوع، چیزی است شبیه ورود نریمانف به باکو. فره‌باغ برای آزادی نیاز به اسلامگراها دارد و این یعنی گسترش جبهه مقاومت، و اسراییلی شدن طرفین منازعه یعنی خودمختاری جمهوری آرتساخ.

سوشا شهری نمادین است. "پناه‌آباد"ی که پناه‌علی‌خان جوانشیر در  ۱۱۲۹ خورشیدی ساخت، بعدها شد شوشی. زادگاه عزیر حاجی بیگف و خورشید بانو ناتوان و خان شوشینسکی و مدفن ملاپناه واقف.

شوشا زادگاه ضرب‌المثلی تاریخی است از مج‌انداری آقامحمدخان قاجار و ابراهیم‌خلیل‌خان حاکم قلعه شوشی. وقتی آقامحمدخان برایش نوشت:

زمنجنیق فلک سنگ فتنه می‌بارد

تو ابلهانه گریزی به آبگینه حصار؟

که حکایت قلعه، حکایت آیینه و سنگ است و پاسخ حاکم قلعه بیتی از حیرانی بود:

گرنگهدار من آنست که من می دانم

شیشه را در بغل سنگ نگه می‌دارد

آقامحمدخان قلعه شوشا را گشود و چند روز پس از فتح، به دست دو محکوم به قتل، به قتل رسید.

شوشا مهم است. ارامنه بر کلیسایش تاکید دارند و مسلمانان بر مسجد جمعه‌اش. تاریخ می‌گوید قره‌باغ و ایروان هر دو مسلمان‌نشین بوده‌اند. پای یهود که بیاید وسط پشت سرش نقشه‌ای جدید هم پیدا خواهد شد و حکایت مسجد جمعه سوشا خواهد شد حکایت هیکل سلیمان و مسجد اقصی. صهیونیست‌ها در این میان، هر دوطرف منازعه را دارند مال خود می‌کنند.

سال گدشته سرکیسیان گفت که شوشا را در سایه بی‌ثباتی داخلی جمهوری آذربایجان به دست آوردند و همین موفقیت، پیروزی ارامنه در جنگ قره‌باغ را فراهم کرد و شکست شوشا با مغلوبیت ارمنستان از آذربایجان برابر بود. یعقوب محمداف کفیل ریاست جمهوری آذربایجان در ۱۹۹۲ هم پیش‌تر فیلمی منتشر کرده بود با این مضمون که ارتش، شوشا را تسلیم ارامنه کرد و فرار سربازان بدون مقاومت از جبهه جنگ باعث سقوط این شهر استراتژیک شد.

شوشا وقتی سقوط کرد که طیاره حامل محمداف در تهران نشست چرا که ایران، قره‌باع را متعلق به طرف مسلمان منازعه می‌دانست. همین باعث اخراج ایران از منازعه شد.

ایران از بحران قره‌باع کنار رفت و ترکیه نشست جای آن. با اتهام کشتار ارامنه بر پیشانی که می‌توانست در این بحران شسته شود. ترکیه را به مینسک راه ندادند ولی تاریخ بحران قره‌باع وارونه نوشته شد. دانشگاه‌های باکو و ایروان بنا بر سنت مالوف استالینی، کارخانه تولید تاریخ‌اند و اتاق‌های فکر تل‌آویو، کارخانه چاپ نقشه برای اقالیم افسانه‌ای. ما را از سوشا بیرون کردند تا از تاریخ اخراجمان کنند.

برچسب ها :

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.