سه شنبه ۱ام خرداد ۱۳۹۷ , Tuesday 22nd May 2018

بهمن ۱۸ام, ۱۳۹۶

کد خبر : 155247

فیلم‌های تصادفی برای غیرمرکزنشینان

اکران همزمان فیلم‌های جشنواره در تبریز و دیگر مراکز استان، فرصتی است برای آشتی غیر مرکزنشینان با سینما و کمتر کردن شکاف بزرگ فرصت‌‌ها و امکانات بین آنها و پایتخت‌نشینان.

سی و ششمین جشنواره‌ی فیلم فجر همزمان با تهران در اکثر مراکز استان‌ها از جمله تبریز، آغاز شده است، در این دوره ۲۵ فیلم شامل ۲۲ فیلم سینمایی، ۲ مستند بلند و یک انیمیشن در بخش اصلی به نمایش در می‌آید.

تبریز نیز امسال برای چندمین بار میزبان اکران ۱۲ فیلم بخش مسابقه و یک انیمیشن حاضر در این بخش در کنار ۴ فیلم بخش کودک و نوجوان است. در این یادداشت نگاهی داریم به اکران همزمان تعدادی از فیلم‌‌ها همزمان با تهران در دیگر شهرستان‌ها بخصوص تبریز.

نقد فلسفه‌ جشنواره‌ فیلم فجر با سی و شش دوره تجربه در جای خود حدیثی است مفصل. جشنواره‌ای که توسط وزارت ارشاد و فرهنگ اسلامی و بنیاد سینمایی فارابی برگزار می‌شود و مانند بسیاری از مقوله‌های دیگر مبتلا به مسایل دولتی است. هر دولتی با نگاه و وزیری متفاوت سعی در اعمال سلیقه‌ خود بر جشنواره و حوزه‌ فرهنگ داشته و براساس همین حضور سنگین سلیقه‌ دولتی، با جشنواره‌ای طرف هستیم که با وجود قدمتی ۳۶ ساله، هنوز هم همچون کودکی است که برای ایستادن در حال آزمون و خطا و تلوتلوخوردن است.

جشنواره‌ای که برخلاف دیگر جشنواره‌های هنری و سینمایی از سیاست واحد و خط‌مشی و فلسفه‌ای ثابت برخوردار نیست.

نحوه‌ی انتخاب فیلم‌ها برای جشنواره نیز با این اصل که نباید پیش از آن به نمایش درآمده باشند شاید یک نوآوری و تفاوت در جنس خود باشد، اما با داوری‌های پرنوسان دوره‌های گذشته و اعمال نفوذها از سویی، و همچنین فرصت نیافتن بسیاری از فیلم‌های حاضر در جشنواره -حتی آنهایی که سیمرغ‌های بسیاری هم ربوده‌اند- برای اکران عمومی و یا مبتلا شدن به تیغ سانسور یا توقیف باعث شده که فیلم‌های بسیاری در جشنواره حضور یابند، جایزه بگیرند اما به اکران عمومی یا به اکران نسخه‌‌ای که جایزه آورده و خواست کارگردان بوده دست نیابند.

همچنین فلسفه‌ حضور فیلم‌ها پیش از اکران عمومی در جشنواره، این ذهنیت را در بین مخاطبان به وجود می‌آورد که قصد بر این است تا با داوری‌های صورت گرفته به مخاطبان ذهنیتی از پیش ساخته داده شود. همچنین برگزاری جشنواره‌ای با این فلسفه و رقابت تعداد معدود فیلم -۲۰ الی ۳۰ فیلم- هم از میزان رقابتی و اهمیت مسابقه کم می‌کند و هم بسیاری از فیلم‌های مطرح کارگردانان برجسته در جشنواره حضور پیدا نمی‌کنند که این هم لطمه‌ای است به ارزش‌های فیلم‌های مطرح و هم سطح رقابتی جشنواره را کاهش می‌دهد. در حالیکه داوری از میان تمامی فیلم‌های به اکران درآمده در طول سال منطقی‌تر به نظر می‌رسد.

***

با این حال چند صباحی است که رویه‌ اکران فیلم‌های جشنواره در شهرستان‌ها همزمان با تهران در حال انجام است. سیاست فرهنگی درستی که می‌تواند اندکی از مرکزگرایی افراطی حاکم بر کشور بکاهد و به غیرمرکزنشینان نیز فرصت تماشای فیلم‌های جشنواره را به شکل همزمان بدهد.

تماشای فیلم‌هایی که شاید در زمانه‌ای دیگر به دلیل توقیف، سانسور و یا فرصت اکران نیافتن، برای غیر پایتخت‌نشینان مقدور نباشد. با این حال همین امکان نیز به طور تمام و کمال اتفاق نمی‌افتد. فیلم‌ها به طور گلچین شده و تصادفی در مراکز استان به نمایش درمی‌آیند و تنها در دو سینما.

در حالی که استان‌‌هایی چون کرمان و خراسان شمالی شاهد اکران فیلم‌ها در شهرستان‌های استان نیز هستند و خرمشهر و آبادان به بهانه‌ منطقه‌ی آزاد اروند میزبان بخشی از فیلم‌های جشنواره‌اند، استان آذربایجان‌شرقی با داشتن شهرستان‌های پرجمعیتی چون مراغه و برخورداری از منطقه‌ی آزاد ارس از این فرصت نیز بهره‌ی لازم را نبرده است. نبود تبلیغات محیطی و شهری نیز امری است که موجب شده بسیاری از شهروندان تبریزی و استانی از برگزاری چنین جشنواره‌ای مطلع نباشند. با این حال سپردن امور اجرایی این دوره از جشنواره در تبریز به انجمن سینمای جوان استان –که متشکل از جوانانی مستعد و حرفه‌ای و شیفته‌ی سینما هستند- با دبیر اجرایی طاهر فرنود شاهد برگزاری منظم‌تر این جشنواره در مقایسه با دوره‌های گذشته هستیم. برگزاری مراسم افتتاحیه، نصب بنرهای جشنواره در محیط دو سینمای نمایش داده شده، حس حضور در جشنواره را برای حاضران دوچندان کرده است. همچنین اعطای تخفیف‌های مناسب نیز شرایط را برای حضور اکثر اقشار مردم فراهم کرده است.

با این حال در شرایطی ‌که در شهرهای مشهد، کرمانشاه و زاهدان شاهد حضور عوامل سینمایی فیلم‌های حاضر در جشنوراه بودیم جاداشت که در تبریز نیز این اتفاق می‌افتاد تا در کنار بار خبری و تبلیغی آن موجب حضور گسترده‌تر مخاطبان برای تماشای فیلم‌ها می‌شد.

با توجه به درخشش فیلم «ائو» در جشنواره‌ی سال گذشته –گرچه این فیلم بر اساس سیاست اکران تصادفی فیلم‌های جشنواره در مراکز استان‌ها چه در اکران جشنواره‌ای و چه در اکران عمومی فرصت پخش در میان فیلم‌های جشنواره را نیافت- و فیلم کوتاه «حیوان» طی سال جاری باز هم شاهد عدم اکران این فیلم کوتاه –که در بخش مسابقه‌ی فیلم کوتاه امسال جشنواره حضور دارد- در ایام جشنواره هستیم.

در صورتی که می‌شد در افتتاحیه یا اختتامیه با حضور عوامل این فیلم کوتاه از جمله برادران ارک هم از آنها تجلیل کرد و هم مشتاقان سینمای استان آنها را از نزدیک ببینند و ذره‌ای از هیجان یک جشنواره‌ی سینمایی را لمس کنند. عدم پخش فیلم‌های مستند حاضر در جشنواره نیز با وجود توانمندی سینماگران استان در حوزه‌ی مستند، از دیگر کاستی‌های این جشنواره است که همگی اسیر سیاست یکنواخت و تصادفی مسئولان جشنواره شده است.

با تمام این اوصاف، اکران همزمان فیلم‌های جشنواره در تبریز و دیگر مراکز استان، فرصتی است برای آشتی غیر مرکزنشینان با سینما و کمتر کردن شکاف بزرگ فرصت‌‌ها و امکانات بین آنها و پایتخت‌نشینان.

در حالی‌که شیراز و استان فارس برای پانزدهمین بار میزبان جشنواره‌ی فیلم فجر است، جا داشت تبریز در سال ۲۰۱۸ با داشتن پیشینه‌ غرا در فرهنگ مدرن کشور و اولین‌ها در ترجمه، چاپخانه، چاپ کتاب، سینما و تئاتر میزبان بخش گسترده‌تری از این رخداد فرهنگی هنری کشور باشد. وعده‌ای که قرار بود –اگر حداقل امکانات و بودجه‌ی در خور شانی به مناسبت تبریز ۲۰۱۸ به آن تخصیص نیافت- تبریز در سال ۲۰۱۸ میزبان همایش‌ها، جشنواره‌ها و رخدادهای مهم علمی، فرهنگی، گردشگری و اقتصادی باشد، نه اینکه اسیر سیاست اکران و نگاه تصادفی مسئولان شود.

 ساسان نیک رفتارخیابانی

اخبار مرتبط :



دیدگاهها (۰)



آخرین اخبار