شنبه ۱ام اردیبهشت ۱۳۹۷ , Saturday 21st April 2018

دی ۲۱ام, ۱۳۹۶

کد خبر : 151493

«تَکرار» وعده ها در پس انتظار/ نبض ایران در حال ایستادن است/ کشتی شکستگانیم ای باد شرطه برخیز!

علی رغم اینکه دولت مدعی تثبیت وضعیت دریاچه ارومیه است، اما دریاچه ارومیه در بحرانی ترین شرایط سال های اخیر به سر می برد و تراز آب دریاچه ارومیه به 1270.28 متر از سطح دریاهای آزاد و تقریباً به کف دریاچه رسیده است!

به گزارش هم نوا، بیش از ۲۰ سال است که روند خشک شدن دریاچه ارومیه شروع شده است و دست کم ۱۰ سال است که این روند حساسیت رسانه ها را بر انگیخته و در چند سال اخیر از آن به عنوان “بحران” نام برده می شود، اما وضع دریاچه ارومیه در گیر و دار بروکراسی اداری هر روز فجیع تر می شود و مردم نگران تر.

موضوع بحران نگین فیروزه ای ایران دستکم در دولت فعلی و سه دولت گذشته به صورت پر رنگ مطرح بوده و در طی این سال ها طرح ها، سخنرانی ها و وعده های زیادی برای نجات دریاچه ارومیه از فاجعه خشک شدن مطرح شده، اما آنچه که امروز شاهد آن هستیم، رنگ باختن وعده های دولت و تنهایی غم انگیز دریاچه ارومیه در جدال با بحران بی آبی است.

بر اساس گزارش‌های منتشره، پس‌روی دریاچه به قدری زیاد شده که با کمترین تراز ثبت شده برای آن تنها ۲۱ سانتیمتر فاصله دارد.

ریاست جمهوری با تعهد احیای دریاچه ارومیه

پارک ملی دریاچه ارومیه در حالی با مرگ دست و پنجه نرم می کند که دولت یازدهم و دوازدهم با تعهد احیای دریاچه ارومیه از مردم آذربایجان رای اعتماد گرفته است. «حسن روحانی» در دورانی که کاندیدای ریاست جمهوری بود در خلال سفر تبلیغاتی اش به شهر ارومیه در سال ۹۲ با جمعی از اهالی این شهر دیدار کرده و گفته بود: «شما گفته اید که دریاچه ارومیه را با اشک چشم تان پر می کنید. من فدای چشم های شما بشوم. همه عزیزان بدانند من به شما قول می دهم اگر بار مسئولیت اجرایی بر دوش من قرار گرفت در اولین روز دولت، دریاچه ارومیه در دستور کارم خواهد بود».

روحانی در جمع مردم ارومیه باز چنین گفته بود: «ما در مرکز مطالعات استراتژیک یک کارگروه ویژه برای دریاچه ارومیه تشکیل داده ایم. اولین بررسی ها می گوید اگر خدای ناکرده این دریاچه خشک بشود، زندگی ۱٤ میلیون انسان در منطقه در معرض خطر قرار خواهد گرفت. آن زمان ریزگردهای نمک، تمامی زمین های کشاورزی کشور را نابود خواهد کرد. اولین بررسی ها به ما می گوید که باید آب دریاچه خزر به ارومیه منتقل شود. من به شما قول می دهم که در دولت من احیای دریاچه ارومیه جزء اولین برنامه های ما باشد. پیش بینی محاسباتی اولیه ما این است که برای انتقال آب از دریاچه خزر به اردبیل، تبریز و سپس به ارومیه، ۲ تا ۲.۵ میلیارد دلار هزینه لازم است. اما با ایجاد دریاچه های مصنوعی در مسیر راه و فروش زمین هایی که حاصل می شود بیش از ۷۰ درصد مخارج قابل تامین است».

طرح سوال از رئیس جمهور

آقای روحانی پس از تشکیل دولت یازدهم در اولین جلسه هیات وزیران موضوع بحران دریاچه ارومیه را روی میز دولت گذاشت و ستاد ملی احیای دریاچه ارومیه را تشکیل داد تا مرهمی برای بزرگترین درد محیط زیست ایران بیابد و معاون اولش «اسحاق جهانگیری» را رئیس ستاد و «عیسی کلانتری» وزیر سابق کشاورزی که سال ها از حامیان سرسخت ساخت و ساز تعداد کثیری از سدهای حوضه آبریز دریاچه ارومیه بوده را به عنوان دبیر ستاد احیای دریاچه ارومیه منصوب کرد تا به وعده هایش به مردم ایران عمل کرده باشد، اما عملکرد این ستاد پس از حدود ۵ سال امیدوارکننده نیست به طوری که انتقاد نمایندگان مجلس شورای اسلامی را برانگیخته و آنها را به امضای طرح سوال از رئیس جمهور در خصوص چرایی عدم اهتمام جدی برای اجرای طرح های احیای دریاچه ارومیه وادار کرده است.

احمدعلیرضا بیگی” نماینده مردم تبریز، اسکو و آذرشهر با اشاره به نامه نمایندگان برای طرح سؤال از رئیس جمهور در رابطه با دریاچه ارومیه گفته است: نامه منتشر شده برای طرح سؤال از رئیس جمهور در رابطه با دریاچه ارومیه به صورت مشترک توسط نمایندگان استان آذربایجان‌شرقی و غربی تنظیم شده است.

وی با بیان اینکه متاسفانه ستاد احیای دریاچه ارومیه تدابیر و کارکرد موثری برای احیای دریاچه ارومیه انجام نداده، اذعان داشت: با توجه به انتشار بررسی‌های میدانی دریاچه ارومیه، همه شاهد وضعیت نامناسب و وخامت حال این دریاچه شده‌ایم و از آنجایی که نجات این دریاچه جزو وعده و قول‌های انتخاباتی رئیس جمهور بود، می‌خواهیم در صحن مجلس پاسخگویی این وضعیت پیش آمده باشد.

محمدحسین فرهنگی” عضو هیات رئیسه مجلس نیز با تاکید به اینکه باید به دنبال راه‌ حلی جهت حل مشکلات دریاچه ارومیه باشیم، گفت: هدف اصلی از طرح سوال از رئیس جمهور باید یافتن علاجی بابت وقفه ایجاد شده در مورد حل مشکلات دریاچه ارومیه باشد، در رابطه با حل مشکلات دریاچه ارومیه منابعی در نظر گرفته شده بود و در کنار آن کارهایی نیز انجام گرفت ولی در حال حاضر نه تنها آن منابع قطع شده بلکه مسئول ستاد احیای دریاچه نیز به سمت دیگری منصوب شده است.

بودجه احیای دریاچه ارومیه قابل توجه نیست

وی با اشاره به بودجه تخصیص یافته برای دریاچه ارومیه در سال ۹۷ گفت: در مجموع در پیش‌بینی بودجه سال ۹۷ شاهد اتفاق قابل توجهی نیستیم و بودجه‌ای که در حال حاضر تحویل مجلس داده‌اند، فقط در حوزه‌های جاری بوده است.

نماینده مردم تبریز، اسکو و آذرشهر از عدم تخصیص بودجه مناسب برای احیای دریاچه ارومیه در بودجه سال ۹۷ تصریح کرد: اگر بارش مناسبی نباشد امیدمان به انتقال آب خواهد بود که این هم زمانبر بوده که در مجموع در پیش‌بینی بودجه سال ۹۷  شاهد اتفاق قابل توجهی نیستیم.

احمد علیرضابیگی دیگر نماینده تبریز هم با اشاره به عدم اختصاص ردیف بودجه برای دریاچه ارومیه در اعتبارات سال ۹۷ بیان کرد: عملاً در این خصوص تمهیداتی صورت نگرفته است و دریاچه ارومیه به باد فراموشی سپرده شده است.

۹۰ درصد دریاچه ارومیه خشک شده است

بی توجهی دولت به بحران دریاچه ارومیه در حالی است که مدیر گروه آب و هواشناسی و استاد اقلیم‌شناسی دانشگاه تبریز گفته: بیش از ۹۰ درصد دریاچه ارومیه خشک شده است.

«بهروز ساری‌صراف» اظهار کرد: طبق آمار منتشر شده در سایت شرکت آب منطقه‌ای استان در ۲۴ آذر ماه، حجم آب موجود در دریاچه برابر با یک میلیارد و ۶۶ میلیون متر مکعب بوده و این در حالی است که طبق میانگین دراز مدت ۳۰ ساله، میزان آب موجود در دریاچه باید برابر با ۱۶ میلیارد متر مکعب باشد.

شرایط بحرانی دریاچه ارومیه در حالی ادامه دارد که رئیس سازمان حفاظت محیط زیست و معاون رئیس جمهور پس از ۵ سال مدیریت دولت در این حوزه گفته “هر کسی می تواند به راحتی برای دریاچه ارومیه، به خوبی نسخه بنویسد ولی متاسفانه هیچ کس عزم اجرایی ندارد؛ می‌گوییم فلان سد نباید آبگیری شود و یا ظرفیت فلان سد باید تخلیه شود که در اجرایی کردن این دستورات مشکل داریم.”

عملکرد دولت و تابع بارش باران!

عمده عملکرد دولت در حوزه احیای دریاچه ارومیه به غیر از لایروبی رودخانه های مهم منتهی به دریاچه، در ارائه گزارش نزولات جوی خلاصه شده، به طوری که هر وقت بارش باران و برف خوب بوده عملکرد دولت در احیای دریاچه ارومیه “خوب” ارزیابی شده و هر وقت که بارندگی ها به مانند سال جاری کم بوده، راهکار احیای دریاچه”دعا کردن” مردم برای بارش باران عنوان شده است!

«خلیل ساعی» مدیر دفتر منطقه ای ستاد احیای دریاچه ارومیه در ادامه همین رفتارهای دولت گفت: وضعیت بارش ها تا به امروز مطلوب نبوده و اگر این روند ادامه پیدا کند ضمن اینکه در بخش های مختلف کشاورزی و آب شرب با مشکل مواجه خواهیم شد، وضعیت دریاچه ارومیه نیز برابر برنامه ستاد احیا پیش نخواهد رفت.

فاجعه دریاچه ارومیه و نمایش بی تدبیری دولت

دریاچه ارومیه سال هاست که با بحران مواجه است، اما چه جالب است که هنوز هم طرح های مطالعاتی نجات آن به پایان نرسیده است! فاجعه دردناک خشک شدن دریاچه حیات بخش ارومیه، اوج بی تدبیری و بی توجهی دولت به مسائل زیست محیطی را نمایان می کند. دولت در این زمینه تنها نیست، پارلمانی که باید دولت را در این زمینه تحت فشار بگذارد هم به چنین مسئله مهمی بی توجه است و عملکردها در این زمینه به اظهارنظرها، ابراز نگرانی ها و هشدارهای رسانه ای محدود شده است!

نشانه های تغییرات آب و هوایی خطرناک

اثرات خشک شدن نگین فیروزه ای ایران تنها به از بین رفتن کشاورزی، آب، خاک و زندگی از شهرهای آذربایجان محدود نمی شود و یکی از مهلک ترین اثرات آن که چند سال است تا حدودی نمایان شده، تغییرات آب و هوایی خطرناک در منطقه است.

دریاچه ارومیه مایه حیات آذربایجان است؛ به این معنی که دریاچه ارومیه می تواند میان گرمترین دمای ماه سال و سردترین دمای ماه سال تعادل ایجاد کند و هوای ملایمی را برای ساکنان منطقه ایجاد کند. برای مثال اگر اختلاف گرمترین و سردترین ماه سال پنجاه درجه باشد، با از بین رفتن دریاچه اختلاف دمای زمستان و تابستان به هفتاد درجه می رسد؛ از این رو تابستان های گرم و خشک و زمستان های سرد و خشک در انتظار ساکنان آذربایجان خواهد بود.

در همین زمینه «علیرضا ایمانلو» مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب آذربایجان‌شرقی گفته است: خشک شدن دریاچه ارومیه، در کاهش بارندگی‌های شمال غرب تاثیر داشته است، حتی طبق مطالعات انجام شده گاز متانی که در اثر خشکی دریاچه ساطع می‌شود در تشکیل نشدن ابرهای باران‌زا، تاثیر بسیاری دارد.

خودنمایی توفان های نمکی

همچنین با خشک شدن پهنه دریاچه ارومیه کابوس بادهای نمکی که سال ها از آن واهمه داشتیم گویا رنگ حقیقت به خود گرفته و هوای شهرهای اطراف دریاچه ارومیه را غرق در سم ها و ذرات فلزات سنگین کرده؛ هر چند سازمان حفاظت محیط زیست این مساله را رسماً تایید نکرده است، اما «محمدباقر بهشتی» عضو شورای اسلامی شهر تبریز تاکید کرده “در خصوص آلودگی گزارش های متفاوت ارایه می شود و گزارش می شود که ۷۴ درصد آلودگی هوا متعلق به خودروهاست. این در حالی است که در جلسه ای که با اساتید دانشگاه صنعتی سهند داشتیم، دکتر یگانی از اساتید فرهیخته این دانشگاه که سخنگوی ستاد احیای دریاچه ارومیه نیز می باشد، گفت که حدود ۶۰ الی ۷۰ درصد آلودگی متعلق به دریاچه ارومیه است!”

«فریدون بابایی اقدم» دیگر عضو شورای اسلامی شهر تبریز نیز با اشاره به میزان آلودگی های اخیر در کلانشهرهای تبریز و ارومیه، خطاب به سازمان های مسئول گفت: میزان آلودگی ناشی از خشک شدن دریاچه ارومیه را اعلام کنید.

ارائه درخواست احیای دریاچه ارومیه به رهبری

نماینده ولی فقیه در آذربایجان شرقی نیز در دیدار با جمعی از اعضای ستاد احیای دریاچه ارومیه با ابراز نگرانی از شرایط بحرانی دریاچه ارومیه گفته است: در چندين جلسه كه با دبير كارگروه ملي نجات درياچه اروميه طی شش ماه گذشته داشته ام، به اين جمع بندی رسيده ام  نجات درياچه اروميه تضمين كننده حفظ حيات در شمالغرب كشور است.

حجت السلام والمسلمین محمدعلی آل هاشم ادامه داد: احيای درياچه اروميه عزم ملی می خواهد، شاید از دست يك دولت به تنهايی بر نمی آيد؛ البته دولت هم در کارش بايد مصمم باشد، اما با اين وضعيت كنونی به نظر می رسد حتی در دولت هم عزمی وجود ندارد؛ احيای درياچه اروميه بايد در كلان مديريت كشور با اولويت ديده شود.

وی با بیان اینکه در ملاقات های اخير خود با آقایان ولايتی، جهانگيری  و واعظی بر خواسته مردم برای تسریع در احيای درياچه ارومیه تاكيد کرده است، افزود: ان شاءالله در ديدار ٢٩ بهمن امسال كه محضر مقام معظم رهبری خواهيم رسيد،  این خواسته را مطرح خواهم كرد.

خشک شدن دریاچه ارومیه ناگهانی نبود

دریاچه ارومیه تا همین یک دهه قبل با ۱۴۰ کیلومتر طول و ۵۵ کیلومتر عرض از ۵۲ هزار کیلومتر مربع مساحت و متوسط عمقی در حدود ۱۶ متر برخوردار بود. اما حالا عمق بسیاری از قسمت های آن به اندازه یک دسته بیل هم نیست!

دریاچه ارومیه ۱۰ میلیارد تن نمک دارد. اگر آب داشته باشد، به مانند معدن نمک است و مایه خیر و برکت؛ اما با خشک شدنش ۱۰ میلیارد تن نمک بر سر مردم این سرزمین آوار خواهد شد. این فاجعه بارترین معرکه ای می تواند باشد که قابل تصور است.

دریاچه ارومیه بصورت دلهره آوری در برابر چشمان مردم و مسئولان خشک می شود، خشک شدن این دریاچه ناگهانی نبوده است. دستکم از پانزده سال قبل کارشناسان محیط زیست نسبت به آغاز روند خشک شدن دریاچه ارومیه هشدار داده بودند.

سدسازی های جنون آمیز

در حال حاضر ۱۴ رودخانه ای که به دریاچه ارومیه سرازیر می شد به علت سدهایی که در مسیر رودخانه ها ساخته شده مسدود شده است. وزارت نیرو و برخی نمایندگان مجلس هنوز هم دست بردار نیستند و در صدد بررسی ساخت سدهای جدیدی بر روی رودخانه های این دریاچه می باشند!

کارشناسان محیط زیست سدسازی های جنون آمیز، حفر بی رویه هزاران چاه عمیق، هدر رفتن آب در بخش کشاورزی، عبور جاده شهید کلانتری از وسط دریاچه ارومیه را از جمله عوامل اصلی تخریب و نابودی این دریاچه می دانند و همه این عوامل از یک چیز ناشی می شود: بی توجهی مسئولین.

دستور ویژه، بدون اقدام ویژه!

کارنامه مجلس هم در این زمینه هیچ قابل دفاع نیست. دولت و نمایندگانی که در روزهای انتخابات سنگ محیط زیست و دریاچه ارومیه را به سینه می زدند، اکنون هر کدام با نشستن بر کرسی های مختلف ریاست و وکالت دیگر پاسخ تلفن شان را هم نمی دهند!

واقعیتی تلخ وجود دارد و آن این است که اقدامات دولت برای نجات دریاچه ارومیه تنها محدود به «دستور ویژه»، «وعده» و «برگزاری همایش» و به دور از «اقدام ویژه» بوده است. زمانی که از یک مسئله به عنوان «بحران» یاد می شود، هر اقدامی در این زمینه نیز باید متناسب با شرایط بحرانی باشد، نه اینکه از سویی رئیس ستاد احیای دریاچه ارومیه از پیش بینی ۲ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای نجات دریاچه بگوید و از سویی دیگر دولت اعتباری برای بحران دریاچه ارومیه در بودجه سال ۹۷ پیش بینی نکرده باشد و نمایندگان مجلس هم تنها به انتقاد اکتفا کنند!

مسئله بی توجهی به محیط زیست در ایران به غایت زجر آور است. به هر حال آنچه که مشخص است آن است که مرگ دریاچه ارومیه یکی از بدترین فجایع زیست محیطی تاریخ بشر خواهد بود و در صورت ادامه بی توجهی دولت و مجلس به مسئله محیط زیست و بالاخص بحران دریاچه ارومیه، همه ایران به آتش خشک شدن دریاچه ارومیه خواهد سوخت. بارها گفته شده است اما باز هم باید گفته شود: دریاچه ارومیه مایه حیات آذربایجان است. بی هیچ شک این جمله اغراق نیست؛ «دریاچه ارومیه نبض ایران است».

ما در برهه ای تاریخی قرار داریم. لحظه به لحظه چنین روزهایی در تاریخ ثبت می شوند، عملکرد دولت و مجلس زیر ذره بین مردم و رسانه ها قرار دارد، در حالی که نبض ایران در حال ایستادن است... کسی یاری خواهد کرد؟

منبع: نصرنیوز/ محمد سهرابی

انتهای پیام/

برچسب‌ها



دیدگاهها (۰)



آخرین اخبار