پایگاه خبری - تحلیلی هم‌نوا

خرداد ۲۸, ۱۳۹۸ / June 18, 2019

نه یاتّدوخ کی نه یوخی گوراخ ؟!

احسان اله محمدرضائی
ضرب المثلها در پی قرنها زندگی بعنوان پیش فرضهائی برای استفاده در موقعیتهای زمانی و مکانی مختلف ساخته شده¬اند و با بررسی آنها می¬توان به نتایج جالبی در مورد واکنش¬ اقوام مختلف در مورد موقعیتهایی که در گذشته داشته¬اند و در چالش با آنان قرار گرفته اند؛ دست یافت. نگارنده تلاش می¬کند در طی سلسله مقالاتی با بررسی ضرب المثلهای آذربایجانی از دید نظریه¬های اقتصادی، به نگاهی در مورد نقش اقتصاد در زندگی مردم آذربایجان و نوع نگرش آذری¬ها به اقتصاد دست یابد. در نگارش این مقالات به شکل موثری از کتاب «ضرب المثل¬های آذربایجان» تالیف حبیب مجیدی ذوالبنین؛ انتشارات اکباتان استفاده شده است.

جستجوی نگارنده برای یافتن ضرب المثلی معادل ضرب المثل «نه یاتدوخ کی نه یوخی گوراخ؟!» در ادبیات فارسی نتیجه ای نداشت؛ هرچند ضرب المثلهایی وجود دارند که کم و بیش به این معنا اشاره دارند.

شعرای فارس زبان شعری دارند که در دبستان خوانده ایم: «نابرده رنج گنج میسر نمی شود… مزد آن گرفت جان برادر که کار کرد» یا ضرب المثل «با حلوا حلوا گفتن دهان شیرین نمی شود» نیز می­تواند بعنوان یکی از معادلهای این ضرب المثل ترکی استفاده شود.

این ضرب المثل بسیار ضرب المثل روشنی است و این مفهوم را می­رساند که انسان برای رسیدن به نتیجه و هدفی باید کارهای مقدماتی آن را انجام دهد. مثلا برای خواب دیدن ابتدا باید بخوابد!!!

این همان مطلبی است که در اقتصاد تحت عنوان فراهم آوردن زیرساختها مطرح می­شود. ما وقتی زیرساختها را فراهم نیاورده­اید نباید در انتظار رسیدن به هدفهای متعالی باشیم.

مثلا وقتی بنزین را گران می­کنیم یا به هر قیمتی سعی داریم کاری کنیم که مردم عادی کمتر از اتوموبیل شخصی استفاده کنند تا شاهد ترافیک کمتر و در نتیجه آلودگی کمتر هوا باشیم باید زیرساختهای این عمل را فراهم آوریم.

باید سامانه حمل و نقل عمومی شهر (مترو، اتوبوس، تاکسی و…) را گسترش دهیم. باید با آموزش استفاده صحیح از اتومبیل به جامعه (و مخصوصا کودکان) قدمی بزرگ در راه اصلاح فرهنگ استفاده از اتومبیل برداریم. باید اتومبیلهایمان را به گونه بسازیم که کمترین مقدار سوخت را مصرف کرده و از این لحاظ بهینه باشد و…

اینها زیرساختهائی است که باید بسازیم و سپس انتظار داشته باشیم که مردم از سامانه حمل و نقل عمومی استفاده کنند.

این ضرب المثل در همه امور زندگی نقش بازی می کند؛ حتی در طراحی سامانه­های اقتصادی.

امروز اگر انتخاب ما برای نظام اقتصادی کشورمان اقتصاد اسلامی است؛ باید ابتدا اسلام را در کشور پیاده کنیم. پیاده کردن اسلام به معنای گنجاندن چند واحد درس معارف و قرآن از اول ابتدائی تا آخرین سال لیسانس نیست؛ بلکه باید کاری کرد که مردم اسلام و دستوراتش را بشناسند و آگاهانه آن را قبول کنند. از نظر نویسنده متن تنها راه عمل صحیح به دستورات دین اسلام؛ شناخت و قبول آگاهانه آن است.

از طرف دیگر متاسفانه بعد از انقلاب و در زمان دولتهای مختلف با وجود نفی نظامهای سوسیالیستی و سرمایه داری، گاه بخشی از سیاستهای نظام سوسیالیستی را پیش گرفته­ایم و به سمت دولتی کردن جامعه  پیش رفته­ایم و گاه بخشی از سیاستهای نظام سرمایه­داری را سرلوحه خود قرار داده و به سمت خصوصی سازی در جامعه حرکت کرده­ایم و هیچ به این نظر نکرده ایم که اسلام و اقتصادش سابقه­ای ۱۴۰۰ ساله دارند و ما دنبال اقتصاد نظامهائی هستیم که عمرشان به چهارصد سال هم نمی­رسد. بدتر از همه این است که دستورات نظامهای سوسیالیستی و سرمایه داری را نیز کامل رعایت نمی­کنیم و دائما از هر طرف آن می­زنیم و انتظار پیشرفت داریم.

هرچند به شخصه اعتقاد دارم با توجه به فرهنگ ایرانی – اسلامی کشورمان حاکمیت نظامهای سوسیالیستی و سرمایه داری در کشورمان صحیح نیست و ما باید به دنبال نظام اقتصاد اسلامی باشیم. نظامی که هنوز به آن دست نیافته ایم و این تنها یک دلیل دارد: با تمام تبلیغاتی که در زمینه پیشرفت علمی در کشورمان صورت می­گیرد و کشور را در اوج پایه­های علمی نشان می­دهد؛ هنوز متخصصانی را نداریم که به مبانی اقتصادی اسلام احاطه کامل داشته باشند و بتوانند این دستورات را بصورت اقتصادی بیان کنند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

آخرین مطالب